Waarom ook 't Amerikaanse sociale systeem een leugen is [pensioentopic 3/4]

Terug naar het tekort van $ 46.700.000.000.000,00 dat in het Amerikaanse stelsel van sociale zekerheid zit. Een regering kan wel mooie beloftes doen, daarmee zijn ze nog niet gefinancierd. Deel drie in de pensioenreeks, men leze eerst deel een en dan deel twee

Netto leenklant
Hoe is het mogelijk dat we de jaarrekening van de Amerikaanse overheid kunnen doorspitten waarna we bovengenoemd bedrag krijgen, zonder dat diezelfde jaarrekening de schuld vervolgens bij het officiële cijfer optelt? Dat komt omdat de manier waarop overheden hun eigen schuld meten, nogal twijfelachtig is.

In 2016 was het Amerikaanse overheidstekort $ 1 biljoen. De schuld was al $ 18,2 biljoen, dus het vorig boekjaar werd afgesloten met een staatsschuld van $ 19,2 biljoen. Inmiddels is Washington 'de 20' wel gepasseerd want we zijn al wat maanden voorbij 31 december 2016, daar schreven we dit artikel over. De oude en nieuwe schuld zijn helder weergegeven. Aan de bezittingenkant van de Amerikaanse balans vinden we zaken als vliegdekschepen, overheidsgebouwen, studieschuld van studenten (dat is voor de uitlener een bezit), noem maar op. Alleen zijn de bezittingen veel lager dan de schulden, daarom is de overheid van de VS een netto leenklant bij de rest van de wereld. Maar dat was al bekend. 

De tekorten voor de sociale zekerheid staan niet bij de geregistreerde schulden, maar nog verder onder het kopje ’contingencies’, dus mogelijke uitgaven. Dat is vreemd. Want ook al zitten er onzekerheden en aannames in de berekening, die mensen gaan oud worden en steun nodig hebben. De zekerheid dat dat geld gaat kosten (en veel ook) is er, dat niet opnemen is een twijfelachtige boekhoudkundige keuze. In de toelichting is ook een enkel zinnetje erbij gefrommeld, met spelfout, waarin toch echt te lezen staat dat het sociale tekort het hele model ’onhoudbaar’ maakt.

Laten we het allemaal eens onder elkaar zetten. De groene golf is de jeugd, daar is het bezit voor de oude dag (dus de nog af te dragen premies en belastingen) hoger dan de kosten (het pensioen dat ze in een verre toekomst gaan genieten). Bij de grijze golf is de verhouding andersom, de blauwe golf (dus tussen 18 en 65) vertegenwoordigt de belofte om al die miljoenen Amerikanen tot in lengte van jaren te verzorgen, een kostenpost van $ 92 biljoen. Dat is meer dan de wereldeconomie. De erkende schulden en bezittingen (opgeteld dus een een kleine $ 20 biljoen) zetten we er ook bij, evenals de Amerikaanse economie en Nederlandse staatsschuld, enkel ter vergelijking. Let wel, de grafiek is in miljarden dollars. Om de blauwe groep van zorg en uitkering te voorzien, hebben de VS zichzelf feitelijk voor $ 92.200.000.000.000,00 in de schulden gestoken. Er komt wel wat belasting en premie uit deze mensen, maar dat is niet genoeg (de helft) om de te maken kosten te dekken. Er gaat iemand ofwel meer belasting betalen, ofwel ergens gaat er een belofte worden gebroken. Kan niet anders. 

Religieus worden
Het tekort op de sociale zekerheid (voor de meeste Amerikanen het hele pensioen) is opgeteld dik twee keer zo groot als de Amerikaanse staatsschuld, waar iedereen bang voor is. Maar dit probleem is minstens zo ernstig. Het gaat om een veel groter bedrag en als dit niet wordt gedekt, dan slapen tientallen miljoenen Amerikanen straks onder een brug. 

Waarom wordt dit bedrag, een zekere uitgave, niet gewoon als schuld gezien, in de balans bovenaan? Dat is een juridisch verhaal. Stel dat u $ 30.000 leent om een auto te kopen, precies van dat bedrag. Dan bent u geregistreerd bij het BKR en is de mogelijkheid om verdere investeringen op krediet te doen, beperkt. Tegelijkertijd belooft u oma (neem aan dat die nog vijf jaar leeft) van een inkomen te voorzien en te verzorgen. De contante waarde van deze belofte bedraagt $ 70.000. Als religieus persoon zweert u plechtig de belofte na te komen, dus dat staat even vast. Hoe groot is dan uw schuld, $ 30.000, of $ 100.000?

Omdat u onder de belofte uit zou kunnen draaien - en omdat deze lastiger te kwantificeren is dan de aanschafwaarde van een auto - is het gebruikelijk om de schuld op de auto wel in de balans op te nemen en de belofte aan oma bij ’niet op de balans opgenomen verplichtingen’, ergens achterin de toelichting van de jaarrekening. De Amerikaanse overheid doet dat ook. Het bedrieglijke daaraan is dat een politicus een belofte kan doen (’ik zorg voor hogere pensioenen!’), waardoor de echte schuld van de overheid stijgt. Door dat niet op te nemen, houden we onszelf voor de gek. Want die vergrijzing gaat komen en het geld om de kosten te dragen is er dan niet ineens wel. 


Daarom, een collectief pensioen in een vergrijzend land is een leugen, trap er niet in en bereidt u zich voor op een teleurstelling. Tenzij er een wonder gebeurt. Is dat heel erg religieus zijn toch zo gek nog niet.